Yastıkaltı tasarruflardan konuta 90 milyar lira

 Kamu bankalarının düşük oranlı kredi kampanyası sayesinde haziran ve temmuz aylarında konut sektöründe çifte rekor yaşanırken, sektör temsilcileri 90 milyar liraya yakın yastıkaltı tasarrufunun ekonomiye kazandırıldığını belirtiyor.

Kamu bankaları öncülüğünde başlatılan düşük oranlı kredi kampanyası sayesinde son iki ayda 420 bin adet konut satılırken, sektör temsilcileri bu satışlar sayesinde yaklaşık 90 milyar liralık yastıkaltı tasarrufun reel sektöre aktarıldığını tahmin ediyor.

Kamu bankalarının düşük oranlı kredi kampanyasıyla haziran ve temmuz aylarında konut sektöründe çifte rekor yaşanırken, bankacılık sektörünün konut kredi bakiyesi 2 ayda 47,5 milyar lira artışla 261,8 milyar liraya yükseldi.

Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgınının dünya ekonomilerini ve küresel ticareti olumsuz etkilemesiyle hükümetler, merkez bankaları, regülatörler ve bankacılık sektörü ivedi adımlar atarak, pandeminin yıkıcı sosyo-ekonomik etkilerini sınırlama yoluna gitti.

Alınan genişleyici maliye ve para politikaları ile hem reel sektöre hem hane halkına hem de finansal piyasalara önemli imkanlar sağlandı. Trilyonlarca dolarlık destek paketlerinin açıklandığı küresel ekonomilerde dipten dönülme işaretleri alınsa da piyasalarda temkinli duruş devam ediyor.

Türkiye, pandemi döneminde hükümetiyle, kurum ve kuruluşlarıyla ve bankacılık sektörüyle bireylere, KOBİ'lere, ihracatçılara, firmalara önemli destek paketlerini devreye soktu. Salgının olumsuz etkilerini en aza indirmek için kredi kanallarının açık tutulmasına, faiz indirimlerine, kredi ötelemesi ve yapılandırmasına kadar çok sayıda imkan sağlandı.

Yurt içinde iktisadi faaliyette kademeli normalleşme adımlarıyla birlikte mayıs ayında başlayan toparlanma haziran ve temmuz aylarında belirgin şekilde verilere yansıdı.

Özellikle kamu bankaları, normalleşme sürecine geçiş ve sosyal hayatın canlanması için vatandaşların finansman ihtiyaçlarını uygun şartlarda sağlayabilmesi amacıyla haziran ayı başında önemli paketleri devreye aldı. Böylece kamu bankaları konuttan taşıta, beyaz eşyadan mobilyaya kadar geniş yelpazede hem bireysel tüketicileri hem de firmaları rahatlatacak düşük faizli kredi kampanyalarını açıkladı.

Konut kredi faiz oranları aylık düzeyde tarihin en düşük seviyesi olan yüzde 0,64 seviyesine indirilirken, 250 alt sektörü harekete geçiren inşaat sektörünün canlanmasına ve ertelenen taleplerin de gerçekleşmesine büyük katkı sağlandı.

İki aylık konut satışı 400 bini aştı

Kamu banklarının tarihi düşük konut kredi kampanyaları haziran ve temmuz aylarında konut satışlarında rekorları da beraberinde getirdi. Haziran ayında 192 bin 12 adetle en yüksek haziran ayı konut satış rakamı görüldü. Geçen ayda da 229 bin 357 adetle tüm zamanların en yüksek aylık konut satış rakamı elde edildi. Böylece iki aylık dönemde toplam 419 bin 369 adet konut satılmış oldu.

2019'da satılan 1,35 milyon adetlik konutun 3'te birinin sadece iki ayda satılması da önemli bir başarı alarak kayıtlara geçti.

Sektör temsilcileri, ekonomi yönetiminin ve kamu bankalarının desteği ile inşaat sektörünün tekrar eski güçlü günlerine dönüş sinyalleri verdiğini ve yeni projeler için şimdiden çalışmalara başlandığını ifade etti.

İpotekli konut satışlarında da haziran ve temmuz aylarında tarihi rekorlar kırıldı. Son iki ayda sırasıyla 101 bin 504 adet ve 130 bin 721 adet olmak üzere toplam 232 bin 225 adet ipotekli konut satışı yapıldı.

Konut kredileri 7 ayda 63,1 milyar lira arttı

Kamu bankalarının düşük maliyetli destekleri etkisini göstermeye devam ederken, ülke genelinde haziran ve temmuz aylarında kullanılan konut kredi tutarında rekor kırıldı.

1 Haziran-31 Temmuz itibarıyla konut kredi bakiyesinde 47,5 milyar lirayla tüm zamanların en yüksek artışı görüldü. Konut kredi bakiyesi 31 Temmuz itibarıyla 261 milyar 763 milyon liraya ulaştı. Geçen yıl sonundan bu yana ise konut kredi bakiyesi 63,1 milyar lira artışla rekor tazeledi.

"Konut ödemelerinin büyük kısmı alternatif yatırım araçlarından geldi"

İstanbul İnşaatçılar Derneği (İNDER) Başkanı Nazmi Durbakayım, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede düşük faiz kampanyasında satılan konutlardan ipotekli olanların yüzde 85'inin, ipoteksiz olanların ise tamamının reel sektöre kaynak olarak aktarıldığını söyledi.

Durbakayım, bu açıdan bakıldığında satışların reel sektör için çok önemli bir can suyu olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Nakit olarak banka kredisi kullanılmadan satılan konutların büyük bir kısmının ödemesinin alternatif yatırım araçlarından geldiğini düşünüyoruz. Aslında döviz ve altın bozdurarak alınan konutlara cazip oranlı indirim, vergi muafiyeti gibi özel bir teşvik getirilirse söz konusu tasarrufların ekonomiye kazandırılması hızlanabilir.”

"Son iki ayda 140 milyar liralık konut satıldı"

Demand Grup Yönetim Kurulu Başkanı Atalay Demirbaş da son iki ayda 420 bin civarında konut satıldığını belirterek, bu sayede reel sektöre ciddi bir kaynak girdiğini söyledi.

Gayrimenkul veri analiz platformu Endeksa verilerine göre temmuz sonu itibarıyla Türkiye genelinde ortalama konut fiyatlarının 327 bin lira olduğunu dile getiren Demirbaş, şöyle devam etti:

"Son 2 ayda 420 bin adet konut satıldığını göz önüne aldığımızda reel sektöre yaklaşık 140 milyar liralık kaynak girdiğini görüyoruz. Bu rakam, sadece inşaat sektörünü değil betondan demire, mobilyadan perdeye kadar 200’den fazla sektörü direkt etkiliyor. Hükümetin başlattığı kampanyanın reel sektöre nasıl bir katkı sağladığını net bir şekilde görebiliyoruz."

"Yastıkaltındaki para ekonomiye kazandırıldı"

Atalay Demirbaş, yaklaşık 140 milyar liranın 47,5 milyar lirasının bankalardan çekilen kredi olduğunu belirterek, geri kalan tutarın vatandaşların kendi parası olduğunu söyledi.

Bu dönemde özellikle altın ve dolar bozdurarak konut alanlara sık rastladıklarını dile getiren Demirbaş, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Kampanyayı fırsat bilen vatandaşların bir kısmı kredi çekerken, diğer kesim de yastık altındaki parasını çıkardı. Altın ve doların tarihi zirveleri görmesi de vatandaşları konuta yönlendirdi. İnsanlar bu dönemde konut almanın avantajlı olduğunu düşündü. Sonuç olarak hükümetin başlattığı kampanya sayesinde yastık altındaki altın ve döviz gibi tasarruflar ekonomiye kazandırılmış oldu."

"Sektördeki hareketlilik yatırımlara yansıyacak"

Coldwell Banker Türkiye Ülke Başkanı Gökhan Taş, haziranda başlayan kampanyanın ev sahibi olmak isteyenler için önemli olduğunu belirterek, beklemede kalan önemli bir kesimin harekete geçtiğini ve ev alım talebi oluşturduğunu söyledi.

Bunun sektörde ciddi bir hareketlilik oluşturduğunu sadece çekilen konut kredi tutarından görmediklerini dile getiren Taş, aynı zamanda satışta hem birinci elde, hem ikinci elde hem de ipotekli konutta rekor kırıldığını ifade etti.

Taş, fırsatı görenlerin dövizini bozdurduğunu ve pazara çok ciddi anlamda para girdiğini dile getirerek, şunları kaydetti.

"700 bin liraya ev alan en az yarısını peşin ödedi. Ortalama konut kredi tutarı da 170 binlerden 220 binlere çıktı. Sadece mayısta inşaat sektöründe istihdam 92 bin arttı. Haziran rakamları açıklandığında artış eğilimi net görülecek. Oluşan hareketlilik yatırımlara da yansıyacak. Eylül itibarıyla yeni proje tanıtımları göreceğiz."

Kandıra ve Derince ilçelerindeki arazilere, korona virüs salgınıyla birlikte ilgi arttı

Koçaeli'nin Kandıra ve Derince ilçelerindeki arazilere, koronavirüs salgınıyla birlikte ilgi arttı. Konteyner veya prefabrik ev yapmak isteyenlerin emlakçılara sordukları soru ise araziye ekebilecekleri ürün çeşitleri oluyor.

Dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgınının ardından birçok kişi doğayla iç içe olan kırsal alanlara yöneldi. Ekilebilir arazileri bulunan evler ve villalara ilgi arttı. Kocaeli'nin Kandıra ve Derince ilçelerindeki arazilere de talep yoğunlaştı. Şehirlerarası kısıtlama nedeniyle gelemeyenler iletişime geçtikleri emlakçılara, konteyner ve prefabrik ev yapmak istediklerini, araziye neler ekebileceklerini soruyor. 

Kandıra’da yaklaşık 13 yıldır emlakçılık yaptığını ve yoğun bir arazi talebi olduğunu söyleyen Melik Temel, "Koronavirüs salgınından önce satışlar durgundu, telefonlarımız bile çalmazken şu anda çok talep var. Arayan, soran kişi sayısı çok fazla özellikle büyükşehirlerden talep var. Muhtemelen bayram sonrası ciddi bir talep artışı bekliyoruz. Biz de buna istinaden çalışmalarımızı hazırladık, kısmi projelerimiz var, müstakil evlere ağırlık verdik. İnşallah bu hastalık ülkemizin ve bütün dünyanın üzerinden bir an önce gider en büyük temennimiz bu. Şunu hiçbir zaman unutmamak lazım doğada hayat var, köyde hayat var" dedi. 

Özellikle tek katlı ev arayanların toprakla uğraşmak istediklerini de belirten Temel, "Genelde hafta sonu ve tatil dönemlerinde gelip kalmak için ya da toprakla uğraşmak için uygun arsalar soruyor müşteriler. İnsanlar büyükşehirlerde betonların içerisinde dört duvar arasında sıkışıp kaldı, o nedenle müstakil ve bahçeli evlere çok fazla talep var. Bizim öngörümüz muhtemelen salgının atlatılmasının ardından hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağı yönünde. Hayat normal şekilde, beton binaların içerisinde olmayacak. Muhtemelen insanlar müstakil evleri tercih edeceklerdir. Bundan dolayı bu bölgelere çok ciddi bir ilgi var. Fiyatlarda henüz bir artış olmadı, ama şehirlerarası seyahat kısıtlaması kalktıktan sonra çok ciddi bir fiyat artışı ve arazilere rağbet bekliyoruz" diye konuştu.

ARAZİ FİYATLARI DEĞİŞİYOR 

Yaklaşık 8 yıldır Kandıra yolunda emlakçılık yapan Cafer Göçmen ise, "Koronavirüs döneminde buradaki arsalara özellikle internet üzerinden çok büyük bir talep oldu. Mesaj atanlar, telefon açanlar çok fazla oldu. Arayanların büyük bir çoğunluğu ise 'Konteyner koyabilir miyim?', 'Prefabrik ev yapabilir miyim?' ya da 'İmarlı araziniz var mı?' diye sorular soruyorlar. En çok ilgiyi de konteyner ve prefabrik ev yapmak isteyenler gösteriyor. Çünkü bu durumda fiyat daha uygun oluyor. Hem arazinin fiyatı daha uygun oluyor hem de yapı olarak beton ev yapmak yerine konteyner yapmak daha ucuza geliyor. Yolsuz araziler ve yollu araziler arasında fiyat değişikliği oluyor. Yollu bir arazi alınacaksa bu fiyat yaklaşık olarak dönümü 40 bin TL ile 70 bin TL arasında değişiyor. Bölgeden bölgeye de çok büyük değişiklik gösteriyor. Yolsuz arazilerde de fiyat 20 bin ile 50 bin TL arasında değişiyor. Genelde küçük metrekareler tercih ediliyor. Arazi almak isteyenlerin en çok sorduğu sorulardan biri de buraya ne ekebilirim oluyor. İnsanlar hem daha sakin yerlerde yaşamak hem de artık tarımla uğraşmak istiyor" dedi.